Mój pierwszy czarter jachtu

Sami kiedyś byliśmy w tym miejscu i dobrze pamiętamy, ile pytań kłębi się w głowie przed pierwszym czarterem. Dlatego zebraliśmy w jednym miejscu wszystko, co warto wiedzieć: od uprawnień i kosztów, przez rezerwację i kaucję, aż po odbiór i zwrot jachtu.
 

Czym jest i na czym polega czarter jachtu?

Czarter jachtu polega na wynajęciu jachtu w konkretnym czasie i miejscu za określoną kwotę. Wyczarterowanie jachtu można porównać do wypożyczenia kampera: dostajesz jednostkę na wyłączność i sam decydujesz, dokąd płyniesz. Podstawowe informacje, które powinny być zawarte w umowie o czarter jachtu, to: model, wielkość oraz rok budowy jachtu, koszt czarteru, terminy płatności, informacje o opłatach dodatkowych oraz kaucji, data i godzina rozpoczęcia i zakończenia czarteru, a także miejsce rozpoczęcia i zakończenia czarteru.

Czarter to nie to samo co rejs, na którym wykupujesz pojedyncze miejsce na jachcie prowadzonym przez naszego skippera. Jeśli jeszcze się wahasz, która forma będzie dla Ciebie lepsza, porównaliśmy je we wpisie Rejs czy czarter jachtu.
 

Jakie trzeba mieć uprawnienia?

Uprawnienia musi mieć osoba prowadząca jacht - Ty jako czarterujący i reszta załogi nie potrzebujecie żadnych dokumentów. Do samodzielnego prowadzenia jachtu żaglowego o długości kadłuba do 18 m po wodach morskich wystarcza patent jachtowego sternika morskiego. W Chorwacji prowadzący musi mieć dodatkowo świadectwo operatora łączności bliskiego zasięgu (SRC) - wyjaśniamy je we wpisie SRC - co to jest i czy warto to mieć?, a komplet chorwackich wymagań opisujemy we wpisie Uprawnienia do czarteru jachtu w Chorwacji. W Grecji z kolei armatorzy zwykle oczekują, aby poza prowadzącym w załodze była jeszcze jedna osoba z uprawnieniami lub potwierdzonym doświadczeniem żeglarskim.

Warto też wiedzieć, że sam patent to nie wszystko. Armator ma prawo zapytać o Twoje dotychczasowe doświadczenie, a przy większych jednostkach poprosić o jego krótki opis. Jeśli nie jesteś pewien, czy wybrany jacht będzie dobry na pierwszy raz, powiedz nam o tym przy rezerwacji - doradzimy i dobierzemy jednostkę, z którą poradzisz sobie bez stresu.

Jeśli ani Ty, ani nikt z Twoich znajomych nie ma patentu, wcale nie musisz rezygnować z wakacji pod żaglami. Możesz wyczarterować jacht ze skipperem, który poprowadzi jednostkę i zadba o bezpieczeństwo załogi. O tym, co dobry skipper robi na pokładzie, piszemy we wpisie Cechy, które powinien posiadać każdy dobry skipper.

Niezależnie od wymagań formalnych, na pierwszy czarter warto zaprosić do załogi osobę choćby z podstawowym doświadczeniem żeglarskim. Łatwiej wtedy rozdzielić zadania, zwłaszcza przy manewrach w porcie, a załoga czuje się pewniej. Zawsze też masz z kim skonsultować swoje decyzje.
 

Czy czarter jachtu jest drogi?

I tak, i nie - cena zależy głównie od wielkości, modelu i wieku jachtu oraz terminu rejsu. Rynek czarterowy ma w praktyce dwa poziomy cenowe: kilkuletnie, dobrze utrzymane jachty oraz jednostki nowe, za które zapłacisz nawet dwa razy więcej przy tej samej długości. Orientacyjnie: tygodniowy czarter jachtu o długości 40-45 stóp dla 6-8 osób kosztuje od około 2000-2600 EUR poza szczytem sezonu na starszej jednostce do 5000-7500 EUR za nowy jacht w lipcu i sierpniu.

Kwota zapłacona za czarter nie jest końcem wydatków. W budżecie uwzględnij też pakiet opłat obowiązkowych pobierany w bazie (tak zwany transit log - zwykle 150-400 EUR za tydzień, zależnie od armatora i wielkości jachtu), paliwo, opłaty portowe, kaucję lub jej ubezpieczenie oraz wyżywienie. Paliwo to pozycja, na którą masz duży wpływ: tydzień głównie pod żaglami z krótkimi przelotami zamyka się w 100-200 EUR, tydzień długich przelotów na silniku potrafi kosztować kilka razy więcej. Opłaty za postoje zależą od akwenu i Twoich wyborów: nocleg w chorwackiej marinie to zwykle 50-150 EUR, port miejski i boja są wyraźnie tańsze, a na greckim Morzu Jońskim dużą część nocy spędzisz na kotwicy za darmo.

W praktyce przy 8-osobowej załodze cały tydzień na jachcie - łącznie z kosztami na miejscu, bez dojazdu - mieści się najczęściej w przedziale 600-1400 EUR na osobę. To wciąż porównywalnie z dobrym hotelem, a wrażenia są nieporównywalne.

Podobnie jak przy innych usługach turystycznych rabaty uzyskasz, korzystając z ofert „first minute" i „last minute". Którą strategię wybrać i kiedy naprawdę jest taniej, wyjaśniamy we wpisie Kiedy zarezerwować jacht, aby nie przepłacić?.
 

Na jakim akwenie wyczarterować jacht?

Jeśli wybierasz się na morskie wakacje pod żaglami po raz pierwszy, a pływałeś do tej pory wyłącznie po jeziorach, nie porywaj się od razu na akwen o trudnych warunkach pogodowych. Na pierwszy czarter wybierz akwen spokojniejszy, z dużą liczbą wysp, bezpiecznych zatok i portów. Tam czeka Cię spokojna żegluga z krótkimi przelotami między postojami - w sam raz na poznanie morskiego pływania i udane wakacje.

Dobrym miejscem na pierwsze morskie doznania jest czarter jachtu w Chorwacji. Ten kraj ma bardzo rozbudowaną infrastrukturę żeglarską: dobrze wyposażone mariny i porty z dostępem do sanitariatów, wody i prądu. Duża liczba wysp i zatok sprawia, że akwen jest przyjazny także dla mniej doświadczonego żeglarza, a niewielkie odległości między wyspami pozwalają szybko znaleźć schronienie, gdy pogoda się psuje. W chorwackich marinach cumuje się najczęściej do przygotowanego muringu, co przy pierwszych manewrach jest łatwiejsze niż stawanie na własnej kotwicy.

Inną dobrą destynacją na pierwszy czarter jest Morze Jońskie w Grecji. Od maja do września prawdopodobieństwo bardzo złej pogody jest tam niewielkie, odległości między wyspami również są małe, a opłaty za postoje należą do najniższych na Morzu Śródziemnym. W zamian częściej niż w Chorwacji będziesz cumować na kotwicy - warto to przećwiczyć wcześniej albo mieć w załodze kogoś, kto to potrafi.
 

Jaki wybrać jacht?

Wybór jachtu wiąże się z kilkoma parametrami, które należy wziąć pod uwagę. Najważniejsze z nich to: wielkość i wiek jachtu, liczba kabin, koi i toalet oraz wyposażenie ułatwiające manewry. Pierwszą decyzją jest też typ jednostki: jacht jednokadłubowy czy katamaran - oba warianty porównujemy we wpisie Wakacje pod żaglami - katamaran czy jacht jednokadłubowy?.

Na pierwszy morski czarter raczej nie decyduj się na dużą jednostkę. Manewrowanie dużym jachtem jest zdecydowanie trudniejsze i wymaga większego doświadczenia - wybór jachtu o długości około 40 stóp wydaje się rozsądny. Wiek jachtu wpływa na cenę, ale też na komfort: jachty nowsze są zwykle lepiej wyposażone i zarazem droższe.

Liczba koi musi być równa liczbie uczestników rejsu lub większa. Na większości jachtów kabiny są dwuosobowe, a dodatkowo w mesie są jedno lub dwa miejsca do spania. Większe jachty mają więcej toalet: jednostki 3-kabinowe najczęściej 1-2, a 4-kabinowe 2-3. W toaletach zamontowane są prysznice, a z ciepłej wody korzystasz podczas pracy silnika lub na postoju w porcie, gdy jacht jest podłączony do zasilania 230 V.

Ster strumieniowy jest bardzo przydatny podczas manewrów portowych i znacząco podnosi pewność przy dobijaniu. W Chorwacji ma go większość jachtów czarterowych. Pozostałe kryteria wyboru konkretnego egzemplarza - od układu kabin po wyposażenie dodatkowe - zebraliśmy we wpisie Na co zwrócić uwagę przy wyborze jachtu do czarteru. A jeśli nie wiesz, jaki jacht będzie dla Ciebie idealny, zadzwoń do nas - doradzimy, zanim zarezerwujesz.
 

Wyposażenie jachtu

W ofercie firm czarterowych są dobrze wyposażone jachty, w pełni przygotowane do rejsu. Żeglugę ułatwiają: rolowane żagle, autopilot, radiostacja UKF, ploter GPS z mapami morskimi oraz mapy papierowe i locje akwenu, po którym będziesz pływać.

Standardem jest ponton. Silnik do pontonu, w zależności od oferty armatora, jest wliczony w cenę czarteru lub wymaga dopłaty - zwykle 80-150 EUR za tydzień. Nawet jeśli to opcja płatna, warto ją wziąć: pływanie pontonem na wiosłach przy silniejszym wietrze i fali robi się męczące, a czasem wręcz niewykonalne.

W kabinach znajdziesz pościel, a ręczniki bywają dodatkowo płatne - warto sprawdzić cenę, bo czasem bardziej opłaca się zabrać własne. W kambuzie, czyli jachtowej kuchni, jest kuchenka gazowa z piekarnikiem, naczynia, garnki, sztućce i co najmniej jedna lodówka. Żeglugę uprzyjemnia system audio z głośnikami w mesie, często też w kokpicie.

Zgodnie z przepisami kraju, w którym odbywa się czarter, na jachcie znajdują się środki bezpieczeństwa: kamizelki ratunkowe (jeśli w załodze są dzieci, zgłoś to przy rezerwacji - zapewnimy kamizelki w odpowiednim rozmiarze), pasy bezpieczeństwa, środki pirotechniczne, tratwa ratunkowa, koło ratunkowe z pławką świetlną, gaśnice i apteczka.
 

Na jak długo można wyczarterować jacht?

Czartery jachtów w Europie odbywają się najczęściej w modułach tygodniowych, od soboty do soboty. Oznacza to, że jacht wyczarterujesz na tydzień lub wielokrotność tygodnia. Niektórzy armatorzy zgadzają się na wynajem na inną liczbę dni, ale zdarza się to głównie przed sezonem i po nim. W rejonach egzotycznych zasady są luźniejsze: czarter jachtu na Karaibach, Seszelach czy w Tajlandii może zacząć się w dowolnym dniu tygodnia i trwać na przykład 10 dni.
 

Kiedy dokonać rezerwacji jachtu?

Odpowiedź jest dość prosta: im wcześniej, tym lepiej. Najlepiej zarezerwować jacht między październikiem a styczniem - w tych miesiącach podpisuje się najwięcej umów na kolejny sezon, więc wybór jednostek jest największy, a armatorzy oferują rabaty za wczesną rezerwację. Z kolei na ofertach „last minute" w mniej obleganych terminach rabaty potrafią być jeszcze wyższe, ale wybór jachtów jest już mocno ograniczony. Obie strategie - z konkretami, kiedy która się opłaca - porównujemy we wpisie Kiedy zarezerwować jacht, aby nie przepłacić?.

Wczesna rezerwacja ma jeszcze jeden plus: znając miejsce i termin rejsu, możesz od razu zacząć szukać biletów lotniczych w dobrej cenie.
 

Transport do miejsca rozpoczęcia czarteru

Do baz czarterowych w Chorwacji dojedziesz samolotem albo własnym samochodem. Lotniska na chorwackim wybrzeżu znajdują się w Puli, Zadarze, Splicie i Dubrowniku - przegląd połączeń i transferów do marin znajdziesz we wpisie Samolotem na rejs w Chorwacji. Jadąc własnym samochodem, dotrzesz pod każdą marinę. We wszystkich marinach są płatne parkingi - tygodniowy postój kosztuje zwykle 50-100 EUR, a tańszą alternatywą bywają parkingi na prywatnych posesjach w pobliżu.

Wybierając się do Grecji, Włoch lub Hiszpanii, podróż zaplanuj samolotem. Już na etapie wyboru jachtu warto sprawdzić, jak daleko jest najbliższe lotnisko i jak wygląda transfer do mariny - podpowiemy Ci to przy rezerwacji.
 

Kaucja czy ubezpieczenie kaucji

Przy zaokrętowaniu zostawia się kaucję na wypadek uszkodzeń jachtu lub opóźnienia w jego zwrocie. Standardem jest blokada środków na karcie kredytowej; część armatorów przyjmuje też gotówkę, natomiast karta debetowa zwykle nie wchodzi w grę. Jak to wygląda u armatora, u którego rezerwujesz - sprawdzimy dla Ciebie przed wyjazdem. Gdy zwrócisz jacht na czas, we właściwym miejscu i bez szkód, środki są odblokowywane w ciągu kilku do kilkunastu dni po zakończeniu czarteru.

Wysokość kaucji zależy od typu, wielkości i wieku jednostki: od około 1500-2000 EUR na starszym jachcie jednokadłubowym, przez około 3000 EUR na nowszym, do 4000-8000 EUR na katamaranach. Jedno ważne zastrzeżenie: kaucja zabezpiecza armatora, ale nie zawsze zamyka Twoją odpowiedzialność. Przy szkodzie wynikającej z rażącego niedbalstwa albo spowodowanej pod wpływem alkoholu armator może dochodzić pełnych kosztów, także powyżej kaucji. Dlatego warto po prostu pływać rozważnie - a finansowe ryzyko typowych stłuczek ograniczyć ubezpieczeniem. Możliwości są trzy:

• Całkowite ubezpieczenie kaucji. Zamiast blokować pełną kaucję, płacisz bezzwrotną składkę, zwykle 100-400 EUR za tydzień, zależnie od wysokości kaucji i armatora. To forma najczęściej wybierana przez osoby rozpoczynające czarterowanie.
• Kaucja zredukowana połączona z ubezpieczeniem. Przy zaokrętowaniu wpłacasz składkę oraz mocno obniżoną kaucję, na przykład 400 EUR zamiast 2000 EUR - i to do tej obniżonej kwoty ogranicza się Twoja odpowiedzialność za typowe szkody.
• Ubezpieczenie kaucji w firmie ubezpieczeniowej. Polisę (na przykład w Pantaenius lub Yacht-Pool) kupujesz przed rejsem za około 10% wartości kaucji, u armatora blokujesz pełną kwotę, a jeśli dojdzie do potrącenia, ubezpieczyciel zwraca Ci je po kilku tygodniach.

Niezależnie od wybranej formy dokładnie sprawdź wyłączenia: ubezpieczenie kaucji zwykle nie obejmuje żagli, pontonu i silnika zaburtowego, a także szkód takich jak zapchana toaleta czy silnik uszkodzony przez brak oleju. Cały mechanizm, z przykładami i kwotami, rozkładamy na czynniki pierwsze we wpisie Kaucja i ubezpieczenie kaucji.
 

Jak wygląda procedura przekazania jachtu?

Po dokonaniu wszystkich płatności, krótko przed rozpoczęciem czarteru, przygotujemy dla Ciebie boarding pass - dokument, na którym znajdziesz między innymi nazwę i model zarezerwowanego jachtu, nazwę armatora, telefony kontaktowe, miejsce postoju jachtu oraz datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czarteru.

Odbiór jachtu zaczyna się zwykle w sobotę późnym popołudniem, najczęściej od godziny 17:00. Jeśli chcesz wejść na jacht wcześniej, część armatorów oferuje za dopłatą wcześniejsze zaokrętowanie - kiedy warto z niego skorzystać, piszemy we wpisie Wcześniejsze zaokrętowanie - kiedy naprawdę się opłaca?.

Pierwszym etapem są formalności w biurze armatora: wpłacenie kaucji lub jej ubezpieczenia, weryfikacja uprawnień i potwierdzenie listy załogi. Miej przy sobie oryginały dokumentów - patentu i świadectwa SRC - najlepiej w bagażu podręcznym, bo skan w telefonie może nie wystarczyć.

Po formalnościach opiekun jachtu umówi się z Tobą na odbiór, czyli „check-in". Odbiór odbywa się na podstawie listy wyposażenia - tej samej, według której na koniec czarteru rozliczysz się przy zwrocie jachtu. Dlatego wszystko dokładnie sprawdź, a każde zastrzeżenie wpisz do protokołu i sfotografuj: rysy na burcie, otarcia żelkotu, stan pontonu i silnika zaburtowego. Zwróć szczególną uwagę na silnik główny, żagle, bezpieczniki elektryczne (jednym z najważniejszych jest bezpiecznik windy kotwicznej), wskaźniki wody i paliwa oraz zawór przełączania zbiorników wody. W trakcie instruktażu śmiało pytaj o wszystko - także o to, gdzie co się wyłącza, gdy przestanie działać.

Jeśli nie było to możliwe przed wypłynięciem, rozwiń żagle zaraz po wyjściu z portu, żeby sprawdzić ich stan, a w pierwszej zatoce podczas kąpieli przyjrzyj się podwodnej części jachtu: kilowi, płetwie sterowej i okolicom dziobu. Jeśli coś Cię zaniepokoi, od razu poinformuj armatora.
 

Zaopatrzenie na rejs

W większości marin są sklepy, w których zrobisz zakupy na pierwsze dni rejsu. Ich wadą są ceny, czasem wyższe o kilkadziesiąt procent. W internecie łatwo znajdziesz supermarket w pobliżu mariny, gdzie ceny i wybór będą znacznie lepsze - niektóre sklepy dowożą zakupy do mariny, zapytaj o taką usługę przed zakupami. W wielu bazach działają też firmy dostarczające zaopatrzenie prosto na jacht; to droższa opcja, ale oszczędza czas w dniu zaokrętowania. Podpowiemy Ci, co jest dostępne w Twojej marinie.

Jeżeli masz zapewniony transport, wodę i inne napoje kup od razu na większą część rejsu - unikniesz noszenia ciężkich zgrzewek w kolejnych portach. Nie kupuj za to zbyt wielu łatwo psujących się produktów, bo jachtowa lodówka jest mniejsza, niż się wydaje. Dobrym pomysłem jest przygotowanie kilka dni wcześniej listy produktów z ilościami - unikniesz chaotycznych zakupów po podróży.
 

Co zabrać na rejs?

Na letni rejs w Chorwacji lub Grecji zabierz lekkie ubrania. Zadbaj o możliwość schowania spalonych słońcem ramion w długim rękawie - najlepiej sprawdza się lekka koszula. Pełny sztormiak na letni czarter po Adriatyku zwykle nie jest konieczny, ale pogoda potrafi zaskoczyć deszczem i silnym wiatrem, więc sportowa kurtka przeciwdeszczowa, bluza typu windstopper lub softshell bardzo się przydadzą.

Na jacht zawsze zabieramy sportowe buty na miękkiej, jasnej podeszwie, która nie zostawia śladów na białym pokładzie. Nie zapomnij też o sandałach lub klapkach. Na jachcie opaleniznę łapie się szybciej niż na lądzie, dlatego koniecznie weź krem z wysokim filtrem, ciemne okulary i nakrycie głowy.

Jeśli nosisz okulary korekcyjne lub soczewki, zabierz zapasową parę - okulary zaskakująco często toną w morzu. Sprzęt elektroniczny zabezpiecz przed wodą; na jachcie jest instalacja 12 V, a prąd 230 V podłącza się w porcie. W apteczce poza podstawowymi środkami opatrunkowymi miej leki przyjmowane na stałe oraz środki na chorobę morską - jak jej zapobiegać, piszemy we wpisie Choroba morska.

Wszystko pakuj w miękką torbę, którą po rozpakowaniu łatwo zwiniesz i schowasz pod koją. Twarde walizki są na jachcie kłopotliwe. Kompletną listę rzeczy do zabrania znajdziesz we wpisie Co zabrać na rejs?.
 

Trasa rejsu

Gdy robisz coś pierwszy raz, warto się do tego porządnie przygotować - dobry plan rejsu zapewni Ci przyjemniejszą żeglugę. Zacznij od miejsca startu, wyznacz postoje i koniec rejsu. Planuj niewielkie odległości między postojami: na pierwszym czarterze dobrze sprawdza się 3-5 godzin żeglugi dziennie. Zatrzymuj się w atrakcyjnych, ale bezpiecznych miejscach i prowadź trasę tak, żeby w razie nagłej zmiany pogody szybko znaleźć schronienie. Zostaw też margines na ostatni dzień - do portu zdania jachtu lepiej wrócić bez pośpiechu.

Na naszej stronie znajdziesz przykładowe trasy rejsów - potraktuj je jako propozycje do zbudowania własnej. Miejsce w marinie lub przy boi możesz w wielu rejonach zarezerwować z wyprzedzeniem przez aplikację - jedną z nich opisaliśmy we wpisie mySea, czyli zarezerwuj miejsce w marinie kilkoma kliknięciami.
 

Awarie podczas czarteru

Jeśli podczas rejsu pojawi się awaria lub inny problem, zgłoś go od razu armatorowi - przy przekazaniu jachtu dostaniesz numery alarmowe, które powinny działać całą dobę. Opisz usterkę rzeczowo i zrób zdjęcia. Nie naprawiaj niczego na własną rękę i nie kupuj części bez uzgodnienia, bo możesz nie odzyskać pieniędzy. Umowy czarterowe zwykle dają armatorowi 24 godziny na usunięcie usterki wynikającej ze zużycia jachtu - czas i formę reakcji na awarię znajdziesz w swojej umowie.

Pamiętaj też, że w razie problemów możesz dać znać nam. Znamy armatorów, z którymi współpracujemy, i pomożemy Ci w kontakcie - zwłaszcza gdy w grę wchodzi bariera językowa albo coś idzie opornie.
 

Zwrot wyczarterowanego jachtu

Jeśli jacht był czarterowany od soboty do soboty, armatorzy najczęściej wymagają powrotu do portu w piątek po południu, zwykle do godziny 17:00-18:00. Dokładną godzinę ustal przy odbiorze jachtu - jej przekroczenie może oznaczać konsekwencje finansowe, a zła pogoda zwykle nie jest w umowie usprawiedliwieniem spóźnienia. Zanim zacumujesz przy kei, musisz uzupełnić paliwo. W szczycie sezonu w piątkowe popołudnie stacje paliw przy marinach bywają oblegane, dlatego warto rozważyć tankowanie wcześniej, w porcie oddalonym o kilka mil od bazy.

Obsługa armatora zwykle wskazuje powracającym jachtom miejsce cumowania i pomaga przy manewrze. Stosuj się do jej wskazówek, szczególnie w szczycie sezonu, gdy do portu wpływa jednocześnie kilkanaście jachtów.

Procedura zwrotu jachtu, czyli „check-out", odbywa się najczęściej w piątek po zacumowaniu. Przebiega podobnie jak odbiór: armator sprawdza stan jachtu i wyposażenia według listy podpisanej przy przekazaniu, w Chorwacji standardem jest też kontrola podwodnej części kadłuba przez nurka. Jeżeli jacht wrócił bez uszkodzeń i braków, podpisujecie protokół, a kaucja wraca do Ciebie. Koszty ewentualnych uszkodzeń są pokrywane z kaucji lub - jeśli wykupiłeś polisę - przez ubezpieczyciela. O większych stratach w sprzęcie poinformuj armatora jak najwcześniej, żeby zdążył uzupełnić wyposażenie dla kolejnej załogi.

W cenę czarteru wliczone jest sprzątanie końcowe, ale przed opuszczeniem jachtu wynieś śmieci i zostaw ogólny porządek. Załoga bywa proszona o zebranie zużytej pościeli i ręczników w jednym miejscu. W sobotę, najczęściej do godziny 8:00-9:00, załoga wraz z bagażami musi opuścić jacht. Zanim zejdziesz, sprawdź dokładnie wszystkie szafki i schowki, żeby niczego nie zostawić.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania o pierwszy czarter jachtu - w Chorwacji, Grecji czy innym rejonie świata - zadzwoń do nas (+48 506 131 202) lub napisz ([email protected]). Chętnie rozwiejemy Twoje wątpliwości i pomożemy zaplanować pierwszy rejs tak, żebyś chciał wracać na wodę co roku.